מבוא השערים · פרק ה׳, י״ג

גם פלא זה רואים בב׳ דרכי הקודש, שבדרך הזה של המוח, עד כמה שאין דורשים תעניתים מההולך בדרך קדשם, וגם אחר האמור בספרי קדשם, שכעת שנחלשו הדורות קשה לקיים את כל התעניתים האמורים בכתבי האר״י זצוק״ל על כל חלקי כפרה, עם כל זה מצווה להתענות לכל בעל נפש החפץ לתקן נפשו וכו׳. [אגרת התשובה פ״ג בסוף תניא]. משא״כ בדרך הקודש של עבודה תמה בכל הגוף, רחוקים לגמרי מתעניות לדורותינו אלו, וז״ל בב״א בליקוטים, תעניתים וסגופים ניצון מיר ניט, נאר מיט ג׳ תנאים, איין גיזינטער מענטש, אין גראבע עבירה ח״ו, און אין דיא קליינע טעג, גיבין מיר יא איין מאהל רשות ציא חאפין איין מאל איין תענית, און דאס אז מען זאל טרינקען ווארעמעס פאר טאג, אין דאס [היינו מה שמרשים לתענית אחד, כזה] ניט מיר האלטען דערפון. באר כדי ער זאל ניט אריין פאלין אין עצבות ומ״ש ח״ו וכו׳. מיא קאן נידח ווערען פון דער קדושה ח״ו. אז מען איז זיך מיצר מיט תענית וסגופים. ממ״נ, גייט מעז ניט אויפין גלייכען וועג, איז דאך תענית וסגופים אויך ניט גלייך, אלא מיא גייט אויף דעם אמתין וועג. איז דאך עסין אין שלאפין אויך גיט.